Gấp thuyền giấy không mui gồm 13 bước từ 1 tờ giấy A4 kích thước 210 × 297 mm. Người mới mất khoảng 3-5 phút, người quen tay chỉ cần 1-2 phút.
Bài hướng dẫn dưới đây trình bày cách xếp thuyền giấy qua từng bước có hình ảnh minh họa, từ chuẩn bị giấy phù hợp đến thao tác gấp hoàn chỉnh. Ngoài ra, bạn sẽ tìm thấy mẹo giữ thuyền nổi lâu trên mặt nước và 3 cách trang trí thuyền giấy cho đẹp mắt.
Là đơn vị in ấn chuyên nghiệp tại TP.HCM, In Siêu Tốc chia sẻ thêm kinh nghiệm chọn loại giấy và định lượng phù hợp để thuyền giữ form tốt khi thả nước. Cách gấp này phù hợp cho phụ huynh dạy con kỹ năng thủ công, giáo viên mầm non tổ chức hoạt động nhóm, hoặc bất kỳ ai muốn ôn lại trò chơi xếp giấy tuổi thơ.
Các bước gấp thuyền giấy không mui
Thuyền giấy không mui (thuyền phẳng, thuyền không buồm) là kiểu xếp thuyền cơ bản nhất. Cách xếp thuyền này tổng cộng 13 bước gồm:
- Bước 1. Chuẩn bị tờ giấy A4
- Bước 2. Chia tờ giấy thành 4 phần và gấp 2 mép vào giữa
- Bước 3. Gấp 2 góc vào giữa (lần 1)
- Bước 4. Gấp 2 góc vào giữa (lần 2)
- Bước 5. Gấp phần dưới tương tự phần trên
- Bước 6. Gấp đôi tờ giấy theo đường nét đứt
- Bước 7. Mở hình ra theo mép ở giữa
- Bước 8. Dựng nếp gấp ở giữa lên
- Bước 9. Lộn ngược phần đáy ra phía sau
- Bước 10. Lộn đầu còn lại
- Bước 11. Lật ra mặt trước
- Bước 12. Vuốt mép và nắn nếp gấp
- Bước 13. Thuyền giấy hoàn chỉnh
Mỗi bước đều có hình ảnh minh họa kèm mô tả chi tiết:
Bước 1. Chuẩn bị tờ giấy A4
Dùng 1 tờ giấy A4 hoặc giấy chữ nhật có kích thước bằng hoặc lớn hơn A4. Nên dùng giấy 80 gsm (giấy in văn phòng thông thường) vì vừa dễ gấp vừa giữ form tốt. Tránh giấy nhỏ hơn khổ A5 vì nếp gấp sẽ chồng lên nhau. Không dùng giấy couché hoặc giấy bóng vì bề mặt trơn, không giữ nếp.

Bước 2. Chia tờ giấy thành 4 phần và gấp 2 mép vào giữa
Gấp đôi tờ giấy theo chiều dọc 2 lần để tạo 3 đường nếp, chia tờ giấy thành 4 phần đều. Sau đó gấp 2 phần ngoài cùng vào giữa theo nếp gấp.

Bước 3. Gấp 2 góc vào giữa (lần 1)
Gấp 2 góc phía trên vào đường giữa theo nếp gấp có sẵn, tạo thành 2 hình tam giác nhỏ. Canh đều 2 bên để thuyền thành phẩm không bị lệch.

Bước 4. Gấp 2 góc vào giữa (lần 2)
Tiếp tục gấp 2 góc mới vào đường giữa thêm 1 lần nữa. Sau 2 lần gấp góc, phần trên thu hẹp và nhọn dần.

Bước 5. Gấp phần dưới tương tự phần trên
Lật ngược tờ giấy. Lặp lại bước 3 và bước 4 cho phần dưới: xếp 2 góc vào giữa 2 lần. Sau bước này, cả 2 đầu tờ giấy đều nhọn.

Bước 6. Gấp đôi tờ giấy theo đường nét đứt
Gấp đôi tờ giấy lại theo đường nét đứt ở giữa. Ấn chặt nếp gấp bằng ngón tay hoặc cạnh thước kẻ cho thật sắc.

Bước 7. Mở hình ra theo mép ở giữa
Luồn ngón tay vào khe giữa, nhẹ nhàng tách 2 lớp giấy ra. Quan sát kỹ hình minh họa để mở đúng hướng. Không giật mạnh, giấy mỏng rất dễ rách ở bước này.

Bước 8. Dựng nếp gấp ở giữa lên
Dùng ngón tay nâng phần nếp giữa lên, tạo thành sống thuyền (đường gờ chạy dọc giữa). Vuốt đều 2 bên cho cân đối.

Bước 9. Lộn ngược phần đáy ra phía sau
Cầm phần giữa, lộn ngược toàn bộ phần đáy ra phía sau. Thao tác chậm, dùng cả 2 tay. Đây là bước khó nhất, cần cẩn thận để không làm rách giấy. Trẻ nhỏ thường cần người lớn hỗ trợ.

Bước 10. Lộn đầu còn lại
Lặp lại thao tác lộn cho đầu còn lại. Sau bước này, hình dáng cơ bản của chiếc thuyền đã hiện ra.

Bước 11. Lật ra mặt trước
Sau khi lộn xong cả 2 đầu, lật thuyền ra mặt trước. Hình dáng chiếc thuyền đã rõ ràng. Còn vài bước chỉnh sửa nữa để hoàn thiện.

Bước 12. Vuốt mép và nắn nếp gấp
Dùng tay vuốt dọc theo các mép gấp. Nắn đáy thuyền cho phẳng để thuyền nổi ổn định khi thả nước. Ấn nhẹ sống thuyền cho thẳng, sống cong sẽ làm thuyền lật.

Bước 13. Thuyền giấy hoàn chỉnh
Thuyền giấy không mui hoàn chỉnh sau 13 bước. Chỉ cần 1 tờ giấy A4, không cần kéo hay keo dán. Thuyền nổi được trên mặt nước khoảng 3-10 phút tùy định lượng giấy.

Kiểu xếp thuyền này phù hợp trẻ từ 4 tuổi trở lên nếu có người lớn hỗ trợ bước 9 và 10. Trẻ từ 7 tuổi tự gấp được hoàn chỉnh. Bạn có thể thả thuyền nổi trên chậu nước để bé quan sát, đây cũng là cách đơn giản giúp bé học về sức nổi của vật liệu.
Video hướng dẫn gấp thuyền giấy
Nếu bạn muốn xem lại toàn bộ 13 bước trong 1 video ngắn, tham khảo video hướng dẫn dưới đây:
Mẹo giữ thuyền giấy nổi lâu và bền hơn
Thuyền giấy nổi trung bình 3-10 phút trên mặt nước tĩnh. Muốn kéo dài thời gian, chú ý 3 yếu tố sau:
- Chọn giấy dày: Giấy 80 gsm chịu nước lâu hơn giấy 70 gsm vì sợi giấy dày, nước ngấm chậm hơn.
- Gấp nếp thật sắc: Dùng cạnh thước kẻ ấn nếp gấp sẽ khít hơn gấp tay, giảm khe hở nơi nước ngấm vào. Sau khi gấp xong, vuốt lại toàn bộ nếp 1 lần nữa bằng thước.
- Bôi sáp chống nước: Bôi 1 lớp sáp mỏng (sáp nến hoặc sáp ong) dọc theo đáy thuyền. Lớp sáp tạo màng chống nước, giúp thuyền nổi lâu hơn. Nhiều giáo viên mầm non dùng kỹ thuật này khi tổ chức hoạt động xếp thuyền và thả thuyền cho lớp.
Trang trí thuyền giấy cho đẹp mắt
Trang trí thuyền giấy bằng 3 cách: tô màu trước khi gấp, dán sticker sau khi gấp, hoặc dùng giấy in màu sẵn.
- Tô màu trước khi gấp cho kết quả đẹp nhất vì màu phủ đều cả mặt thuyền. Dùng bút sáp hoặc bút chì màu, tránh bút lông và marker vì mực ướt sẽ nhòe khi gấp. Bạn vẽ hoa văn, sóng biển, hoặc tên bé lên tờ giấy A4 trước, sau đó mới bắt đầu gấp theo 13 bước.
- Dán sticker là cách nhanh nhất. Gấp thuyền xong, dán sticker nhỏ lên thân thuyền. Lưu ý: sticker dày hoặc sticker nổi sẽ làm thuyền mất cân bằng khi thả nước, nên dùng sticker mỏng phẳng.
- Cách thứ 3 dành cho ai muốn thuyền đẹp mà không cần vẽ tay: dùng giấy in màu hoặc giấy in hoa văn sẵn. Bạn thiết kế hoa văn, hình cá, sóng biển rồi mang ra tiệm in trên giấy A4 trước khi gấp. Giấy in laser giữ màu tốt hơn giấy in phun khi tiếp xúc nước, màu không bị loang.
Nếu muốn sticker thiết kế riêng theo chủ đề cho lớp học hoặc sự kiện, bạn có thể tham khảo dịch vụ in sticker với số lượng nhỏ từ In Siêu Tốc.

Câu hỏi thường gặp về gấp và xếp thuyền giấy
Gấp thuyền giấy bằng giấy hình vuông được không?
Được, nhưng thuyền sẽ ngắn và rộng hơn bình thường. Kích thước giấy A4 chữ nhật có tỉ lệ cạnh dài/ngắn xấp xỉ 1.41, tạo thuyền cân đối giống thuyền thật. Giấy vuông (tỉ lệ 1:1) cho ra thuyền bè hơn là thuyền. Nếu chỉ có giấy vuông, gấp đôi 1 lần để tạo hình chữ nhật rồi gấp bình thường.
Thuyền giấy nổi được bao lâu?
Thuyền giấy gấp từ giấy 80 gsm nổi khoảng 5-10 phút trên mặt nước tĩnh. Giấy 70 gsm nổi ngắn hơn, khoảng 3-5 phút. Thời gian phụ thuộc vào 3 yếu tố: định lượng giấy, độ sắc nếp gấp, và có bôi sáp chống nước hay không. Bôi sáp nến dọc đáy thuyền kéo dài thời gian nổi lên 15-20 phút.
Làm sao để thuyền giấy không bị rách khi gấp?
Thuyền rách thường do 3 lý do: giấy quá mỏng (dưới 70 gsm), giật mạnh khi lộn ngược ở bước 9-10, hoặc nếp gấp không sắc khiến các lớp giấy bị xô. Cách khắc phục: dùng giấy 80 gsm, thao tác chậm bằng 2 tay khi lộn, và ấn nếp gấp bằng cạnh thước kẻ thay vì chỉ dùng ngón tay.
Nên dùng giấy gì để gấp thuyền giấy?
Giấy A4 văn phòng định lượng 80 gsm là lựa chọn phù hợp nhất, vừa dễ gấp vừa giữ form tốt. Giấy in thường (office paper) là đủ, không cần giấy đặc biệt. Tránh giấy couché (bóng, trơn, không giữ nếp), giấy tissue (quá mỏng), và giấy bìa cứng trên 120 gsm (quá cứng, trẻ nhỏ không gấp được). Nếu muốn tìm hiểu thêm về kích thước các khổ giấy tiêu chuẩn, In Siêu Tốc có bài viết chi tiết.
